|
Karasinek:
Biyolojileri
Karasinekler başlıca hayvan gübreleri ile insanlarca
yaratılan çok değişik yapı ve özellikteki diğer
organik atıklarda ürerler. Çöplük ve çöp
konteynerleri, mezbahalar, gübre, yiyecek artıkları,
hayvan leşleri ve hayvan barınakları sineklerin en
önemli üreme yerleridir. Her türlü insan gıdasını ve
çöp gübre vb. organik maddeyi tüketebilirler.
Karasineklerin yaşamlarında dört evre vardır.
Bunlar; Yumurta, Larva, Pupa ve Ergin dönemleridir.
Yumurtalarını organik atıklar üzerine bırakırlar.
Dişi Musca domestica her yumurtlamada ortalama 120
adet yumurta bırakır. Sıcaklığa bağlı olarak yılda
10-30 döl verirler. 35 C sıcaklıkta yumurtadan ergin
çıkışı 7 gün kadar kısa bir sürede tamamlanır. Ergin
dişiler 4. günde yumurta bırakmaya başlarlar.
Uygun çevre koşullarında ; 1 dişi karasinekten, 6
nesil sonrasında 100 milyar civarında bir populasyon
meydana gelebilir. İdeal bir üreme yeri olan inek
dışkısının yaklaşık bir kilogramında 15.000
karasinek gelişebilir.
Zararları
Karasinekler insan gıdaları yanısıra çöp, dışkı vb.
organik maddeler tüketmeleri dolayısıyla viral,
bakteriyel ve paraziter kökenli pek çok bulaşıcı
hastalığı açık ve kapalı alanlar arasında
taşıyabilmektedir. İnsan ve hayvanlara yaklaşık 60
kadar hastalık etkeni bulaştırabilir. İnsanlara
naklettiği önemli bazı hastalıklar; tifo, kolera,
dizanteri, menenjit'tir. Ayrıca sıcak bölgelerde
amipli dizanteri ve trahoma karasinekler tarafından
taşınmaktadır. Ek olarak İnsanların ve yiyeceklerin
üzerinde ve çevresinde dolaşarak rahatsızlık verir.
Çevresinde çöplük ve gübrelik bulunan yerleşim
yerlerinde çevre sakinlerinin şikayetlerine yol
açar.
Entegre Karasinek Mücadelesi
Fiziksel kontrol yöntemleri:
Yumurtaların bırakıldığı çöplerin ambalajlanarak
toplama alanlarına sevkedilmesi, toplama alanlarında
açıktaki çöplerin gömülmesi, daha sonra kullanılması
planlanan gübrelerin yerleşim alanlarından uzakta
depolanıp güneşte kurumaya bırakılması gerekir.
Kimyasal kontrol yöntemleri:
Üreme alanlarında larva kontrolu :
Şehir içinde karasinek larvalarının beslenme ve
gelişmesi için uygun ortamlar (boşaltılmış çöp
bidonlarının içleri, mezbahalar, fosseptikler vb)
larva mücadelesi kapsamında ilaçlanır. Larva
mücadelesi şehir dışında gübrelik alanlarda
yapılmalıdır. Çöplüklerde organik materyal üzerine
uygulanan insektisitin beklenen sonucu vermesi için
larvanın hareket alanı olan üst 10-15 cm'lik alanı
ıslatacak şekilde( yaklaşık 500 mL/ m2)
püskürtülmesi gerekir. Genel olarak üreme
alanlarının her 7-15 günde bir ilaçlanması gerekir.
Dinlenme alanlarının erginlere karşı kalıcı
ilaçlanması :
Karasineklerin, geceleri kapalı yada korunmalı açık
alanlarda dinlenmeye çekildiği yüzeylere dış
duvarlar dahil olmak üzere yapılacak rezidüel
uygulama ergin populasyonunun kontrolüne yardımcı
olur. Emici olmayan yüzeyler için 40-80 mL/ m2
yeterlidir. Çöp kamyonları çöpü boşalttıktan sonra
yeniden şehre dönmeden önce iç kısımları yıkanmalı
ve ilaçlanmalıdır.
Alan ilaçlaması
Uçkun populasyonu arttığında en etkili yöntem bina
içi ve dışında ULV veya sıcak sisleme yöntemleri ile
ilaçlamadır. Püskürtme oranları ULV uygulamaları
için 0.5-2.0 L/ ha ve sıcak sisleme uygulamaları
için 10-50 L/ha arasında ayarlanmalıdır. Şehir
içinde araç üstü cihazlarla yapılacak uygulamalarda
araçlar saatte 8-16 km hızda kullanılmalıdır. Ergin
populasyon kontrol altına alınıncaya değin
uygulamalar önce hergün sonraları haftada birkaç kez
sürdürülmelidir.
* Damlacık büyüklüğünün önemi tablosu
* Küçük damlacık küçüktür 15 mikron
* Büyük damlacık büyüktür 25 mikron
* İdeal damlacık 15-25 mikron
|
