Ev Faresi:

	Ergin ev faresi, kuyruğu hariç yaklaşık 12 cm boyunda ve 30 g ağırlığındadır. Kuyruk uzunluğu yaklaşık baş ve gövde boyu kadardır. Silindirik burunlu, küçük gözlere sahip, düz tüyleri kahverengi gri arası bir renktedir. Kağıt, kumaş, ambalaj malzemesi, pamuk gibi bolca yuva malzemesinin bulunduğu ev, yiyecek depoları ve ambarlarda rahatsız edilmeyeceği karanlık ve tenha yerlerde bulunurlar. Dışkıları siyah renkli, pirinç büyüklüğünde ve ovaldir. Ev fareleri 35 günde ergin hale gelir ve ortalama bir yıl yaşarlar. Gebelik süresi 18-21 gün arasındadır. Bir batında 5-8 yavru doğurur ve yılda 5-10 döl verebilirler. Pürüzlü duvarlara kolayca tırmanabilir, bulundukları zeminden 30 cm yükseğe sıçrayabilir, kablo ve ip üzerinde yürüyebilirler. Bazen yüzebilir, -10 C de yaşayabilirler. Güçlü koku ve işitme duyularına sahiptiler. 6 mm den büyük bir aralıktan kolayca geçebilirler.
Norveç Sıçanı (Kahverengi Sıçan)
	Ergin Norveç sıçanı, kuyruğu hariç ortalama 26 cm boyunda ve 500 g ağırlığındadır. Kuyruk uzunluğu baş ve gövde boyundan birkaç cm daha kısadır. Küt burunlu, küçük kulak ve gözlere sahip, kaba tüyleri kahverengi siyah, karın bölgesi gri beyaz arası bir renktedir. Norveç sıçanı daha çok binaların dışında nehir kenarları, demiryolu boyunca toprak altında, çöp yığınları ve beton altında yuva yaparlar.      Erginlerin dışkıları iki ucu küt kapsül şeklinde ve 20 mm kadar uzunlukta olabilir. Norveç sıçanı 2-5 ayda ergin hale gelir ve 6-12 ay yaşarlar. Gebelik 3 hafta sürer. Bir batında 7-8 yavru doğurur ve yılda 3-6 döl verebilirler. Güçlü koku ve işitme duyularına sahiptiler. 12 mm den büyük bir aralıktan kolayca geçebilirler.
Çatı Sıçanı:
	Ergin Çatı sıçanı, kuyruğu hariç yaklaşık 22 cm boyunda ve 300 g ağırlığındadır. Kuyruk uzunluğu baş ve gövde boyundan birkaç cm daha uzundur. Sivri burunlu, Norveç sıçanıyla karşılaştırıldığında daha iri kulak ve gözleri olup, kahverengi veya siyah tüylere sahiptir. Çok iyi tırmanıcıdırlar. Bina içlerinde ve altında, çöp ve odun yığınları içinde yaşarlar.      Erginlerin dışkıları Norveç sıçanı dışkıları ile karşılaştırıldığında sivri uçludur. Çatı sıçanı 4 ayda ergin hale gelir ve ortalama bir yıl yaşarlar. Bir batında 4-8 yavru doğurur ve yılda 4-6 döl verebilirler. 12 mm den büyük bir aralıktan kolayca geçebilirler.

Fare ve sıçanların önemli özelikler ve ayrım tablosu

	Çatı sıçanı Rattus rattus Siyah sıçan	Norveç sıçanı Rattus norvegicus Kahverengi sıçan	Ev faresi Mus musculus
Ortalama boy (Baş ve gövde)	22 cm	26 cm	12 cm
Burun şekli	Keskin	Küt	Keskin
Renk	Siyah, gri sarımsı kahverenkli Alt kısım beyaz olabilir	Gri, kahverengi	Kahverengi-Gri
Kulak şekli	Büyük tüysüz	Küçük ,ince ve tüylü	Hafif genişçe
Ortalama ağırlık	300 gr	500 gr	30 gr
Dışkı şekli	Sosis gibi ve dağınık	Grup halinde, iğ şeklinde	İnce, iğ şeklinde, dağınık
Bulundukları yerler	Bahçeler,liman bölgeleri  tatlı sularla  bağlantılı şehir merkezleri	Lağımlarda ve  insanların yaşadığı  hemen hemen her yerde	Lağım, kanalizasyon hariç  besin  bulabildikleri  her yerde

FARENİN ZARARLARI

     Dışkı, idrar ve kıllarıyla yiyecekleri bakterilerle kirleterek insanlara tifo, dizanteri, Salmonelosis gibi hastalıkları bulaştırır, insan sağlığı için ciddi bir tehlike oluştururlar. Kemirgenler insanların evlerini, işyerlerini istila eder, eşyalarına zarar verir, yiyeceklerine saldırır, yiyebileceğinden çok daha fazla miktarda yiyeceği kontamine eder ve bu ürünlerin imhasına yol açarak ekonomik kayıplara sebep olurlar. Fareler dişlerini düzenli olarak törpüleme ihtiyaçlarından dolayı , ip, elektrik kablosu vb cisimleri çiğner, yangınlara yol açabilir, gaz ve su borularına da zarar verirler, iş kayıplarına sebep olurlar.

Entegre Kemirgen Mücadelesi

     Fiziksel Kontrol Yöntemleri

     Fareler çok belirsiz iz (dışkı veya kemirme izi) bıraktıkları için, bina içinde tavan ve çatı araları, pervaz araları, duvarlardaki delikler, yağmur suyu boruları ve benzeri yerlerin dikkatle araştırılması gerekir. Bina dışında ise; toprak yığınları, çöp konteynerleri civarı, saman yığınları, su kanalı olarak kullanılan yerlere bakılmalıdır. Giriş noktaları tespit edildikten sonra uygun tekniklerle kapatılmalıdır

     Kimyasal Kontrol Yöntemleri

     Günümüzde akut zehirlerin yerini, hedef dışı canlılara yüksek güvenlikte olmaları dolayısıyla antikoagulant rodentisitler almaktadır. Etkileri akut zehirlere göre birkaç gün geç başlamakta, ancak kazara alımlarda Vitamin K1 ile tıbbi müdahale imkanı bulunmaktadır.

     Yem Koyulacak Yerlerin Belirlenmesi:

     Bu konuda uygulanacak teknik fareler ve sıçanlar için farklılık gösterir;

     Sıçanlar:
     Yem seçiminde oldukça muhafazakardır. Yemi bulup yemeye başladıktan sonra buna devam edeceklerdir. Önemli olan sürekli yemlendikleri yerle yuvalarının arasında bir yere yemi koyabilmektir. Yiyecek maddesinin bol olduğu yerlerde (kümesler, değirmenler, tahıl depoları ve benzerleri) yapılacak yuva tespitleri çok önemlidir.

     Fareler:
     Çok araştırıcı ve değişik yem çeşidi arayan bir türdür. Hassas bir kapanla peynir parçası olmadan dahi yakalanabilirler. Sıçanlardan daha küçük bir alan içinde hareket ederler. Dolayısıyla az miktarda yem konulmuş çok sayıda yem istasyonu gereklidir.

     Yemlerin Yerleştirilmesi:

• Yemler kurulacak istasyonlar içinde, yuva girişinin yanlarına, dolaştıkları tespit edilen duvar diplerine ve beslenme alanlarına yerleştirilir veya doğrudan yuva içine de atılabilir.
• Yem konulan istasyonlar çocukların ve evcil hayvanların erişmesini önleyecek şekilde gizlenmeli ve sabitlenmelidir.
• Tarif edilen miktarlarda yem koyulmalı ve çok az konulan yemin tüm fareler için yeterli olmayacağı bilinmelidir.
• Yem peletler hava şartlarından etkilenmeyecek şekilde yerleştirilmelidir.
  Pratikte en iyi yem kabının 70-100 mm.çapında sert plastikten su drenaj boruları olduğu görülmüştür. Bunlardan kesilecek 15-20 cm'lik parçalar içine yem konulduktan sonra yerlerinden oynatılmamaları için üstlerine taş parçaları koyulur. Bunun dışında karşılıklı iki yüzüne 70 mm.lik delik açılmış tahta, karton ve oluklu mukavva kutular kullanılabilir. Ayrıca yemler yuva deliklerinden içeri atılabilir.

     Ne Kadar Yem Konulmalıdır?

     Her yem istasyonuna; sıçanlar için yaklaşık 150 gr, fareler için 20 gr. pelet yem veya mum blok konulur.

     Kontrol:

     Yemleri yerleştirdikten 5-7 gün sonra tüm yem istasyonları kontrol edilmeli, azalan yemler tamamlanmalıdır. 2. haftadan sonra yapılacak kontrolde yemlere dokunulmamışsa mücadele başarılı olmuş demektir. Ölen farelerin çok azı görülebilir. Zira yeterli zehir dozunu alan sıçan ve fare, iç kanamanın başlaması ile yuvasına çekilir ve orada ölür.